Cá Thính Bà Quy 24/12/2019

Là đặc sản nổi tiếng của Phú Thọ – Vĩnh Phúc nhưng sản phẩm cá thính hiện vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn để phát triển.

Cá thính – món ăn được lên men từ thính ngô và muối – vốn được ví như của đề dành của người dân Phú Thọ – Vĩnh Phúc. Cá sống cắt khúc, rửa sạch rồi ướp với muối hạt là món ăn được lên men trong thời gian dài nên tỷ lệ cá và muối phải chính xác nhằm đảm bảo chất lượng cho món ăn. Sau khi ướp muối từ 5 – 7 ngày, cá được ướp với thính ngô giúp lên men đồng thời tạo hương vị cho món ăn trước khi xếp vào vại nén chặt.

Miếng cá Thính làm bằng Cá Mè Hoa (cá tươi)
Miếng cá Thính làm bằng Cá Mè Hoa (cá tươi)

Sau 3 tháng, cá thính có thể sử dụng. Nếu bảo quản đúng cách, món ăn có thể để được hàng năm trong điều kiện bình thường. Theo người sản xuất, đây là món ăn an toàn với nguồn nguyên liệu đảm bảo. Cá thính được các hộ tập trung sản xuất vào tháng 10 và tháng 11 khi nguồn cá tự nhiên dồi dào nhất.

Hương vị cá thính khá đặc biệt, kén người dùng nhưng trong những năm gần đây, nhiều người tiêu dùng đã lựa chọn sản phẩm này. Thị trường bán hàng đã mở rộng nhưng vẫn trên quy mô nhỏ lẻ, cho khách có nhu cầu, chưa phân phối theo hình thức bỏ mối. Bên cạnh đó, phần lớn cơ sở sản xuất cá thính đều ở quy mô hộ gia đình, khu vực sản xuất và chứa đựng sản phẩm còn những hạn chế nhất định.

Đôi nét về cá thính chua Phú Thọ

Phú Thọ là vùng đất có nhiều sông suối, ao hồ nên từ lâu cá đã trở thành một món ăn quen thuộc của mảnh đất này. Ngoài các cách chế biến thông thường như cá kho tương, kho trám, cá rán, nấu canh chua… người dân nơi đây còn tinh tế chế biến ra một món ăn độc đáo là cá thính. Cách chế biến này không những tạo nên một món ăn có hương vị độc đáo mà còn giúp bảo quản cá mỗi khi người dân đánh bắt được nhiều. Với phương thức gia truyền truyền từ đời nay sang đời khác, cá thính đã trở thành một món đặc sản của mảnh đất trung du không biết tự bao giờ.

Để làm được một mẻ cá thơm ngon phải đòi hỏi sự kì công, tỉ mỉ, khéo léo và tinh tế của người làm ra nó. Khi cá được bắt về, người ta mổ cá, để nguyên vẩy, làm sạch phía bụng cá và thái vừa miếng, sắt đôi cho miếng cá mỏng để dễ ngấm gia vị. Sau đó, dùng thính đã xay mịn trộn vào cá đã ướp muối và xếp cá vào chum hoặc vại. Cuối cùng, úp ngược lọ xuống một cái chậu đựng nước muối sao cho “vung” mo cau không chạm vào nước. Để khoảng 3 tuần có thể mang ra ăn được. Muốn cá thính thơm ngon hơn, người ta cho thêm vài lá ổi vào cùng. Sau một thời gian, lấy cá ra cạo sạch thính cũ và cho thính mới vào. Miếng cá phải khô, chặt thịt, thơm dậy mùi thính và lá ổi mới đạt yêu cầu. Cá thính để càng lâu càng ngon hơn.

Vì sao nên chọn Cá Thinh?
Cá thính sau khi chiên giòn ăn với cơm sẽ rất ngon

Cá ướp thính thường chỉ rán hoặc nướng. Nhưng món cá nướng luôn được chuộng hơn cả bởi nó có mùi thơm đặc trưng của thính quyện vào mùi than, mùi khói. Cách nướng cá cũng thật đặc biệt. Không nướng cá trực tiếp trên than hồng, mỗi miếng cá được cặp vào một thanh tre tươi. Từng cặp cá đem cắm xung quanh bếp lửa than hồng. Lửa than tỏa ra, cá chín dần dần bằng hơi nóng tỏa ngang, thỉnh thoảng lại xoay đảo qua, đảo lại cho hai mặt cá chín đều. Cá nướng như vậy không bao giờ bị cháy. Mùi thơm của thính đỗ tương, gạo nếp, cộng với mùi cá chín vàng bay ra thật quyến rũ.

Hương vị của món ăn này thật đặc biệt. Chất thịt cá không khô như cá mắm biển, không nhão thịt như cá nướng tươi hoặc cá rán. Gỡ cá ra, thớ thịt cá có màu hồng sẫm. Khi ăn thấy vị thơm của thịt cá và mùi thơm của thính quyện vào nhau tạo nên một hương vị đặc biệt rất khó tả. Chính vị thơm chua, bùi béo rất đậm đà, thật đưa cơm.

Đây là một món ăn dân dã, bình dị nhưng lại vô cùng tinh túy. Chính phương thức làm gia truyền đã tạo nên hương vị và thương hiệu riêng của món ăn này.  Du khách về Phú Thọ, không khó để tìm mua món cá thính về thưởng thức hoặc làm quà.  Thưởng thức món cá thính với cơm nóng trong ngày đông se lạnh, bạn sẽ  hiểu được lý do tại sao món ăn giản dị đưa cơm này lại có thể níu chân bao du khách ở lại với vùng đất Phú Thọ nồng thắm tình người mến khách phương xa.

Cá Thính Phú ThọCá Thính Bà Quy